73% van de ouderen voelt zich een last voor de samenleving: “Alsof ik me moet verontschuldigen dat ik er nog ben”

Nieuws 24 september 2026

Nieuwe cijfers Nationaal Ouderenonderzoek laten zien hoe beeldvorming, eenzaamheid en erbij horen elkaar raken

 

Amersfoort, 24 september 2026 – Bijna driekwart van de ouderen in Nederland is het eens met de stelling dat ouderen in de samenleving vaak als een last worden gezien. Driekwart vindt bovendien dat het beeld van ouderen te negatief is en een ruime meerderheid zou zelfs graag een minister voor ouderenbeleid zien. Volgens het Nationaal Ouderenfonds laten deze uitkomsten zien dat ouderen zich onvoldoende gezien en gewaardeerd voelen, terwijl zij op talloze manieren van betekenis zijn voor de samenleving. Dat blijkt uit het Nationaal Ouderenonderzoek 2026, dat aan het begin van de Week tegen Eenzaamheid wordt gepubliceerd. 

Het onderzoek laat onder meer zien dat:

  • 75% vindt dat het beeld van ouderen in de samenleving te negatief is.
  • 73% vindt dat ouderen in de samenleving vaak als een last worden gezien.
  • 83% vindt dat er een minister voor Ouderenbeleid moet komen.
  • 45% van de ouderen zich in enige mate eenzaam voelt, waarvan 18% sterk eenzaam.
  • 26% vaker contact met anderen wenst, terwijl 23% niet goed weet hoe zij nieuwe contacten kunnen leggen.
  • 43% van de ouderen die vaker contact willen, zegt geholpen te zijn als iemand hen uitnodigt voor een bezoek

“Alsof ik me moet verontschuldigen dat ik er nog ben”

De open antwoorden uit het onderzoek schetsen een duidelijk beeld. Veel ouderen herkennen zich niet in de vaak eenzijdige beeldvorming over ouder worden. Zij willen niet worden gezien als hulpbehoevend of afhankelijk, maar als mensen met ervaring, kennis en een waardevolle rol in de samenleving.

Zo schrijft een respondent: “Heb soms het gevoel dat ik eigenlijk niet besta, niet meer mee mag doen.” Een andere respondent verwoordt het nog scherper: “Ik voel me als oudere weleens te veel. Alsof ik me erover moet schamen dat ik er nog ben.”

 

Volgens het Nationaal Ouderenfonds laten deze reacties zien dat het gesprek over ouder worden te vaak gaat over beperkingen en te weinig over wat ouderen bijdragen aan de samenleving.

 

“Te vaak kijken we naar wat ouderen nodig hebben, in plaats van naar wat zij bijdragen. Daardoor voelen veel ouderen zich onvoldoende gezien. We zien ouderen als een probleem, terwijl zij juist een belangrijk deel van de oplossing zijn”, aldus Kirsten Andres, directeur van het Nationaal Ouderenfonds.

Gezien worden begint met contact

Het onderzoek laat zien dat veel ouderen behoefte hebben aan meer gezelligheid (37%) en nieuwe ontmoeting (26%). Tegelijkertijd ervaren zij drempels om nieuwe contacten aan te gaan.

Gezondheidsproblemen (30%) en een gebrek aan energie (30%) spelen daarbij een rol. Ook geeft 23% aan niet goed te weten hoe zij nieuwe contacten kunnen leggen.

 

Wat ouderen vooral lijkt te helpen, is persoonlijke aandacht. Zo zegt 43% van de ouderen die vaker contact wil dat een uitnodiging voor een bezoek zou helpen. Daarnaast zou 41% het prettig vinden om gevraagd te worden om samen een activiteit te ondernemen.

De uitkomsten laten zien dat gezien worden vaak begint met een klein gebaar. Een uitnodiging, een gesprek of oprechte interesse kan ervoor zorgen dat iemand zich weer onderdeel voelt van de samenleving. Want ouderen willen niet alleen meer contact, maar ook gezien worden als mensen die ertoe doen.

Acties tijdens de Week tegen Eenzaamheid

Het onderzoek laat zien dat veel ouderen behoefte hebben aan meer contact en erkenning. Daarom zet het Nationaal Ouderenfonds zich tijdens de Week tegen Eenzaamheid (24 t/m 30 september) in voor initiatieven die ontmoeting stimuleren en mensen inspireren om iets voor een oudere in hun omgeving te betekenen.

  • Verbindingsboekje: een gratis online boekje boordevol praktische tips, inspirerende verhalen en laagdrempelige ideeën om de eerste stap te zetten tegen eenzaamheid.
  • Nieuwe televisiecommercial: van 26 september tot en met 2 oktober is de nieuwe commercial van het Nationaal Ouderenfonds via Socutera te zien op de NPO.
  • Filmmaatje gezocht met Pathé: in alle Pathé-bioscopen draait een trailer waarin de 80-jarige Iet op zoek gaat naar een filmmaatje. Bezoekers worden uitgenodigd om zich aan te melden als filmmaatje.
  • Nationale Ouderendag: direct na de Week tegen Eenzaamheid vindt op 2 oktober het feestelijke Nationale Ouderendag plaats. Samen met 180 ouderen organiseren we een bioscoopmiddag in Pathé Utrecht Leidsche Rijn, waar zij de voorpremière van de film Laatbloeier beleven.

Over het Nationaal Ouderenonderzoek

Het Nationaal Ouderenonderzoek 2026 is een jaarlijks initiatief van het Nationaal Ouderenfonds. Het onderzoek is uitgevoerd onder 628 ouderen van 65 jaar en ouder. De resultaten zijn gewogen naar een representatieve verdeling van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau in Nederland

Over het Nationaal Ouderenfonds

Het Nationaal Ouderenfonds verbindt ouderen met elkaar én de maatschappij. We wachten niet en gaan voorop in de strijd tegen eenzaamheid. Met als doel: Geen enkele oudere hoeft zich meer eenzaam te voelen. We zorgen voor betekenisvolle ontmoetingen, voor sociaal contact vandaag en een sterk (sociaal) netwerk voor morgen. Zo blijven meer ouderen sociaal, vitaal én meetellen en meedoen.

 

Bekijk het Nationaal Ouderenonderzoek 2026

Deel dit artikel