Van stilte tot steun: Hoe Marga eenzaamheid overwon

Twee jaar zonder haar Theo. Wat achterblijft is zijn lege studio waar eens muziek en gelach klonk. Maar ook: een breiclub met zestien vrouwen die Marga letterlijk op de been houden.

Marga zit in haar huiskamer, waar de echo van veertig jaar samen met Theo nog voelbaar is. Theo, die zanger was, fotograaf en muziekliefhebber. In dit huis kwamen modellen waar Theo foto’s van maakte, repeteerden muzikanten en vulde gelach alle hoeken. “Mijn man was gedreven en zeer creatief. Elke dag waren er wel mensen hier, zegt Marga. We maakten veel los met gratis fotoshoots voor portfolio’s en optredens in de weekenden.” 

Vervolgens verloor Marga vrijwel alles tegelijk. Theo sterft na jaren ziekbed. Daarna regelen, regelen, regelen. Toen alles was afgerond, besefte ik pas hoe alleen ik ben, zegt ze. De reuring van voorheen bleef weg. Haar omgeving verwacht dat ze nu “eindelijk kan doen wat ze wil.” Maar dat klopt niet. De stilte is overweldigend.

De weken die volgen, voelt Marga zich geamputeerd. Ze zegt: Je kunt je niet voorstellen hoe het is als je partner overlijdt. Je kunt geen kleine dingetjes meer overleggen. Mijn man kon direct en eenvoudig denken. Ik denk altijd in omwegen. Nu mis ik die overleg momentjes nog elke dag.

Waar de stilte het zwaarst weegt

De zondagen zijn het ergst. Maandag tot vrijdag heeft Marga een eigen structuur gebouwd: vroeg op, koffie drinken, puzzelen, huishouden. Maar zondag? “Dan is het weekend en is alles anders.” Ze heeft soms dagen waarop ze haar stem niet gebruikt. Geen persoon om mee te praten, geen reden om te spreken.

Totdat zij iets doet wat voortkomt uit puur overleven: ze gaat boodschappen doen. Niet omdat ze van alles nodig heeft, maar omdat ze weet dat ze bij de praatkassa iemand tegenkomt. Dat is gewoon de kassa waar nog een kassière zit, legt ze uit. “De kassières herkennen je en maken een praatje met je.” Een keer ging er van alles mis, het karretje bleek los te staan terwijl ik lang gezocht had naar een muntje, mijn tas valt van het haakje en de lege flessen vallen eruit. De kassière kwam langs lopen, Marga zei: “Joh, het is echt mijn dag niet vandaag.” En vanuit die woorden ontstond een gesprek. Menselijk contact. Iets om vast te houden.

De breiclub: “Je ergens bij horen voelen is heel belangrijk”

In maart 2019 sluit Marga zich aan bij breiclub Steek voor Steek in Leusden. Zestien vrouwen, elke maandagmiddag van half twee tot half vijf. Je weet niet wat je overkomt als je die ruimte binnenkomt, zegt ze. “Het is net een kippenhok, je komt uit de stilte en dan willen ze allemaal tegelijk hun verhaal doen.”

Toen corona alles afsloot, bleven ze contact houden. Ze brachten materiaal langs zodat Marga thuis kon breien. Later, toen ze terugkwam, voelde ze: dit is meer dan een hobby. Dit voelt vertrouwd.

Ik voelde me echt gesteund, zegt ze erover. “Ze vroegen heel bescheiden of ik mee wilde haken aan engeltjes. Die werden gemaakt als relatiegeschenk voor het ambulancepersoneel.” Er waren er wel honderden nodig. En toen ik een ambulance voor de deur had voor Theo en de chauffeur zei dat hij mijn engeltje had hangen… “Daarmee voelde ik dat wat ik doe, betekenis heeft.”

De breiclub geeft Marga meer dan handwerk. De opbrengst van de verkoop gaat volledig naar het Nationaal Ouderenfonds. Onze breiclub zet zich daar graag voor in. En als dank biedt het Nationaal Ouderenfonds ons de mogelijkheid om mee te gaan op uitjes. Zo hebben we al een High Tea gedaan en stranddagen in Petten en Zandvoort. Marga ontwerpt patronen, haakt en breit en voelt zich nodig. Mijn wereld was heel klein voor de breiclub, zegt ze. Nu heb ik contactmomenten. Vriendschappen die verder gaan dan alleen met elkaar breien.

“Geniet ervan als je nog met zijn tweeën bent”

Haar boodschap is helder, bijna voorzichtig: Je weet niet wanneer iemand eenzaam is. Als je nog met zijn tweeën bent, geniet ervan. Je kunt je niet voorstellen hoe het is om zelfs de kleinste dingen niet meer te kunnen overleggen.

De radio staat altijd aan. Marga zingt mee met alle nummers die ze uit haar hoofd kent. Soms huilt ze, soms geeft muziek haar kracht terug. Muziek is leven, zegt ze. Het verbindt haar met Theo en ook met wat nog van haar is.

Met haar dochter Daphne spreekt ze regelmatig af. Hun relatie is sterker geworden, niet ondanks Theo’s dood, maar door wat daarop volgde. We hebben alles samen moeten regelen, zegt Marga. “Dat bracht ons dicht bij elkaar.” En nog steeds ziet Daphne kleine tekens van hem: een roodborstje op een terras, het fluitsignaal dat precies klinkt als Theo’s manier van fluiten. “Dat was pap,” zegt ze dan zacht.

Eenzaamheid voelt anders dan alleen zijn, heeft Marga ontdekt. Alleen zijn kan soms prettig zijn. Maar eenzaamheid, dat is geen kant op kunnen, nergens iets kunnen vragen en niemand anders die het voelt. Tot de breiclub. Daar voelt Marga dat ze erbij hoort.

Grijp elk klein kansje aan,” zegt ze. “Onderzoek of je ergens blij van wordt. Het is gewoon werken aan nog een leuk stukje leven. En de breiclub houdt mij op de been.”

Wil je, net als Marga, onderdeel zijn van een groep met betekenis? Veel ouderenorganisaties organiseren breiclubs, wandelgroepen en andere ontmoetingsplekken. Vraag in jouw buurt rond. Of bied jezelf aan als vrijwilliger. Vele handen maken werk en contactmomenten geven aan iedereen iets waardevols.