75 jaar, blind sinds zijn geboorte, maar de stem van Hans is het eerste wat mensen horen als ze de Luisterlijn bellen. Na acht jaar als vrijwilliger, honderden uren luisteren en telkens hetzelfde: hij zet mensen in hun eigen kracht.
Hans neemt de telefoon aan. Het is 11 uur ’s ochtends, hij werkt van elf tot drie. Op het scherm staat en op zijn brailleleesregel voelt hij, dat er wachtenden zijn. Dat zal meespelen in zijn hoofd, maar niet in zijn stem. “Hallo, met de Luisterlijn,” zegt hij en wat volgt is geen advies, geen oplossingen en al helemaal niet wat hij deed toen hij nog bij de politie werkte. Wat volgt is aandacht. Echte aandacht.
De Luisterlijn biedt een vertrouwelijk gesprek aan iedereen die behoefte heeft aan een luisterend oor, volledig verzorgd door getrainde vrijwilligers. En Hans is daar eentje van.
Hans ging met pensioen na jaren op het politie meldcentrum. Hij zocht iets betekenisvols. Eerst via slachtofferhulp, daarna maatjeswerk, totdat hij via bekenden hoorde over de Luisterlijn. “Ik dacht: ik ga maar eens bellen,” zegt hij. Het gesprek was goed. De cursus volgde. Acht jaar geleden begon hij als vrijwilliger en doet dit nog steeds met veel plezier.
Maar die omslag, van oplossen naar luisteren, was niet makkelijk. In het begin zat ik nog heel erg in de modus van oplossingen, zegt Hans. “Dat was wel een uitdaging voor mijzelf. Ik moest op een heel andere manier leren luisteren.”
Nu handelt hij niet. Nu wacht hij. Nu hoort hij.
De organisatie is 24 uur bereikbaar. Alles door vrijwilligers, zegt Hans met trots in zijn stem. “Het zou geweldig zijn als meer mensen zich als vrijwilliger aanmelden, dan kunnen we nog meer luisterende oren aanbieden.”
Wat hij hoort? Meestal hetzelfde. “Een partner die is weggevallen,” zegt hij. “Of mensen die zijn verhuisd en aansluiting met de buurt niet lukt.” Mensen die ouder worden, breekbaarder en afhankelijk. “Vooral het wegvallen van een partner veroorzaakt eenzaamheid.”
Het lastigste vindt Hans het als iemand aan de telefoon alles negatief benoemt. In zo’n gesprek probeert hij een houvast te vinden en stelt hij vragen als: “Eet je nog?” “Kun je van het weer genieten?” Maar als je dan als antwoord steeds negatief is. Dan voelt hij zich soms blokkeren.
Dan herinnert hij zich een man. Een man met een gitaar in de hoek van zijn kamer. Die had op elke vraag van Hans een zeer negatief antwoord gegeven. Tot Hans vroeg: “Had je niet wat met muziek?” En de man vertelde van vroeger, over zijn band, het componeren. “Waarom doe je dat niet meer?” vroeg Hans. “Alles is weg,” zei de man.
Hans vroeg: “Heb je je gitaar nog?”
De man haalde zijn gitaar. Speelde. Hans was onder de indruk en liet dat merken: “Joh, ik ben onder de indruk!” riep Hans dan ook. En door die woorden, van dat erkennen, ontstond plotseling iets anders. Een echt gesprek. Ze speelden samen muziek. En toen ze eindigden, zei de man: “Ja, ik denk dat ik mijn gitaar nu weer vaker zal pakken.”
Dit voorbeeld draagt Hans altijd met zich mee.
Hans noemt zichzelf gelukkig: hij heeft nooit structurele eenzaamheid ervaren. Er is een groot verschil tussen eenzaamheid en alleen zijn, zegt hij. “Eenzaamheid is structureel alleen zijn.”
Met zijn blindheid sinds geboorte had hij eenzaam kunnen worden. Op zijn zestiende voelde hij dat ook wel even, toen zijn vrienden met brommers en auto’s reden en hij alleen achterbleef. Hij zocht iets anders. Hij ging muziek maken. Hij kreeg er plezier in en speelde een tijd in een bandje.
Dat is misschien wel het kunstje, zegt Hans. “Als je voelt dat je ergens contact gaat verliezen, moet je proberen iets anders te zoeken waar je voldoening uit haalt.”
Hans heeft een boodschap door te geven. Een belangrijke les die hij van zijn veel te vroeg overleden dochter leerde: “Ga alsjeblieft door met leven.”
Dit is wat Hans ook doorgeeft aan mensen die bellen naar de Luisterlijn: zorg voor jezelf. Praktisch en emotioneel. Door voor jezelf te zorgen, maak je die eenzaamheid ook niet zo zwaar, zegt hij. “Koop een plant. Neem een warme douche. Eet een ijsje, als je daarvan houdt. En geef jezelf soms een complimentje.”
“Je moet iets doen,” zegt Hans. “Die stappen kunnen groot voelen, maar kunnen ook maar klein zijn.”
Zoals die man met een gitaar in de hoek van de kamer, wachtend tot iemand zegt: “Zou je hem niet eens pakken?” Een kleine stap met grote gevolgen.
Ben je eenzaam en wil je graag met iemand praten? De Luisterlijn is bereikbaar op 088 0767 000 of chat via deluisterlijn.nl